روز بازتاب؛ دهنده واقیعت های عینی افغانستان

بازی های محلی بامیان رو به فراموشی و نابودی است

شماری از باشنده ها و فرهنگیانzzzz_local_game بامیان به این باور اند که ورزش ها و بازی های بومی این ولایت رو به زوال است.

به گزارش آژانس خبری روز ؛ مرد کهن سالی به تنه درخت سالخورده در کنار جویباری تکیه زده ویک دسته اطفال قد ونیم قد دورش حلقه زده بودند.

محمد نوروز ؛ مرد 55 ساله ایست که عصایش ر ا در زیر بغل گرفته در حالیکه به درخت تکیه زده بود ؛ ازبازی ها وورزش های بومی که خود نیز سهم میگرفت ، چنان یاد میکرد که اشک در چشمان کوچکش حلقه می بست.

این مرد سالخورده ؛ آه سردی کشیده و گفت ؛ گمان میبرد این همه داشته های فرهنگی که سالیان متمادی سینه به سینه انتقال میشد ، به فراموشی سپرده شده و از میان برداشته خواهد شد.

محمد نوروزکه روزگار جوانی خود را همراه با این گونه بازی ها گذرانده در گفتگویی با آژانس خبری روز  گفت ؛ اکنون افسوس میخورد که کمتر کسانی را سراغ دارد که به این ورزش ها وبازی های محلی دلچسپی داشته ویا آنرا اجرا کنند.

وی با گلایه از مسوولان دولتی که به گفته خودش در حفظ و حمایت از این گونه بازی ها وورزش ها توجه نکرده نگرانی دارد که مبادا این گنجینه های فرهنگی به فراموشی سپرده شود.

به گفته وی در فصل های خزان و زمستان که مردم اغلب ازکشت و زراعت فارغ میشدند ؛ اوقات فراغت شانرا به ورزش های بزکشی ، نیزه زنی و بازی محلی موسوم به " گرگ و بره " میگذراندند.

این مرد روستایی علاوه میکند که در کنار این ورزش ها وبازی های بومی که ویژه مردان بوده  زنان و دختران نیز با اجرای  رقص " پشپو "  محافل خوشی وعروسی ها را رنگین می ساختند.

به باور محمد نوروز؛ بازی ها وورزش های بومی متنوع در بین مردم مناطق مرکزی و بخصوص باشندگان ولایت بامیان از گذشته ای دور معمول بود اما به مرورزمان به فراموشی سپرده شده است.

او ؛ در حالیکه  به احیای مجدد ورزش ها وبازی های بومی محلی به هدف ارزشمندی وغنای گنجینه های فرهنگی کشور تاکید دارد اما نگرانی دارد که احتمالا ٌ به اثر بی توجهی مسوولان فرهنگی این بازی ها هم از میان برداشته خواهد شد.

با این حال مسئولان ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان می گویند؛ قدامت تاریخ شماری  از این بازی های محلی به قرون اولیه میلادی برمی گردد.

آنچه که باعث نگرانی فرهنگیان بامیان شده است، علل کمرنگ شدن و سیر نزولی بازی های محلی در این ولایت است.

امیر فولادی مسئول ملی توریزم در دفتر مرکزی آغاخان، تغییر نحوه زندگی مردم، رو آوردن مردم روستا ها به شهرها، فقر اقتصادی و جنگ های داخلی را دلایل اصلی از بین رفتن بازی های محلی عنوان میکند.

اما ابراهیم اکبری رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان به آژانس روز گفت : (( عدم تشویق نهاد های جامعه مدنی ومسوولان دولتی سبب به فراموشی سپردن این گونه بازی ها وورزش های بومی شده است. ))

او؛ همچنان عدم راه اندازی مسابقات را در سطح محلی وملی و در مقیاس جهانی یکی دیگر از عوامل زوال این دسته از بازی ها وورزش ها میداند.

با آنکه نهادهای فرهنگی بامیان از جمله دفتر ایکوتوریزم یک سلسله برنامه های فرهنگی را  برای احیای بازی های محلی راه اندازی نموده اما به باور کارشناسان این برنامه ها تاثیرات چندانی در قبال نداشته است.

امیر فولادی مسئول ملی توریزم در دفتر مرکزی آغاخان به آژانس خبری روز گفت : (( دفتر ایکوتوریزم بامیان ؛ سه سال است که جشنواره هایی موسیقی نوروزی را همراه با بازی های محلی راه اندازی مینماید. ))

به گفته وی دراین جشنواره ها در کنار اجرای کنسرت ها و آواز خوانی های محلی ، رقص پشپو نیز هنوز هم تماشا گرانی را با خود دارد.

معصومه دختر جوانی است که همه ساله با چند تن از همسالانش در جشنواره های نوروزی رقص پشپو را اجرا می کند.

وی در مورد نحوه اجرای رقص پشپو به خبر نگار آژانس روز گفت: (( این بازی بیشتر در محافل عروسی اجرا می شود که چندتن از زنان ودختران با لباس محلی دور عروس حلقه زده و با صدایی که بیشتر به صدای کبوتر شباهت دارد کلمه پشپو را زیر لب زمزمه می کنند. ))

اما محمد نوروز نحوه اجرای بازی گرگ و بره را جالبتر دانسته و از جذابیت آن سخن میزند.

به گفته وی در این بازی ؛  پنج یا شش نفر دست به دست هم داده و حلقه ای را تشکیل میدهند تا بره ای را از تعرض گرگ در امان داشته باشند.

او گفت در این بازی یک جوان به عنوان بره ودیگری گرگ در تلاش نجات و دستیابی پیکار میکنند .

اما گرگ به این آسانی هم نمی تواند بره را بگیرد، چون بره به همان حلقه پنج یا شش نفری پناه می برد.

وقتی بره داخل حلقه باشد، افرادی که حلقه را تشکیل داده اند نمی گذارند که بره به دست گرگ بیفتد.

بازی تا وقتی ادامه پیدا می کند که بره در خارج از حلقه به دست گرگ بیفتد.

در این میان تعدادی از مردم بامیان ازمسئولان فرهنگی و نهاد های مدنی می خواهند که در زمینه حفظ و احیای بازی های محلی این ولایت به صورت جدی اقدام نمایند.

قربانعلی باشنده شهر بامیان می گوید: (( احیای مجدد این بازی ها نیاز به برگزاری جشنواره ها و محافل فرهنگی دارد. ))

این مرد روستایی که به گفته خودش حالا با فرهنگ شهر نشینی عادت کرده اما هنوز هم به بازی های محلی سخت علاقه دارد.

او از مسوولان دولتی خواست در احیای این گنجینه های فرهنگی تلاش بیشتر نمایند.

فعالان جامعه مدنی  در بامیان نیز از کمرنگی بازی های محلی ابراز نگرانی کرده و پیامد های آن را ناگوار میخوانند.

اسماعیل ذکی هماهنگ کننده شبکه جامعه مدنی وحقوق بشر در زون مرکزی ؛ هویت یک ملت را به گذشته های تاریخی آن نسبت میدهد.

به باور وی ؛ از دست دادن یکی از نحله های فرهنگی آسیب به بدنه فرهنگی آن ملت وارد می سازد.

وی میگوید ؛ نسل جوان ونسل های آینده باید با گذشته های فرهنگی خود آشنا شوند که این کار مستلزم تلاش و عطف توجه مسوولان فرهنگی در زنده نگهداشتن این ارزش ها میباشد.

اما رئیس اطلاعات و فرهنگ بامیان؛ احیای این بازی ها را در تداوم راه اندازی برنامه ها وکمپاین های تبلیغاتی وسیع خلاصه میکند که به حمایت مالی نیاز دارد.

او میگوید که ریاست اطلاعات و فرهنگ بامیان در این زمینه با کمبود بودجه مواجه است.

آژانس خبری روز

محمدزمان احمدی

ولایت بامیان- 10 ثور

 

نرخ اسعار

1 دالر us 51.45
افغانی
1 یورو en 63.90 افغانی
1 افغانی pk
1.84 کلدار
1 افغانی ir
26.31 تومان

درجه حرارت

ولایت بلند
پاین
کابل 24 24
مزار شریف 27 27
هرات 26 26
قندهار 29 29
جلال آباد 31 31


15c